Yangın Güvenliği ve Yönetmelik Uyumu

Yangın güvenliğinde sorumluluk

Ortak alanlardaki yangın güvenlik ekipmanlarının bakımı ve kaçış yollarının açık tutulması bina yönetiminin sorumluluğundadır. Kurallar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile belirlenir; binanın yüksekliği ve kullanım türüne göre gereken ekipman değişir. Yeni binalarda bu sistemler projeyle kurulur, ancak zamanla bakımsız kalmaları en büyük risktir.

Neleri kontrol ediyoruz?

• Söndürme tüpleri: Basınç göstergesi, mühür, son kontrol etiketi ve dolum tarihi. Yetkili servis kontrolü en az yılda bir yapılır.
• Yangın dolapları: Hortum, lans ve vana; dolabın önünün açık olması.
• Algılama ve alarm: Dedektörler ve alarm panelinin test edilmesi.
• Acil aydınlatma ve levhalar: Elektrik kesintisinde yanıp yanmadığı.
• Kaçış yolları: Merdivenlerde, koridorlarda ve çıkışlarda eşya bulunmaması; yangın kapılarının kendiliğinden kapanması.

En sık rastlanan eksikler

Merdiven sahanlığına bırakılan bisiklet, ayakkabılık ve koliler; kilitlenmiş veya takozla açık tutulan yangın kapıları; kontrol tarihi geçmiş tüpler ve çalışmayan acil aydınlatma. Bu eksikleri aylık iç denetimle tespit eder, sakinleri yazılı olarak bilgilendiririz.

Bilgilendirme ve tatbikat

Acil durum telefonları, toplanma alanı ve tüplerin yeri ortak alanlarda asılı olur. Büyük sitelerde ve iş merkezlerinde yılda bir tatbikat öneririz. Personele tüp kullanımı ve ilk müdahale eğitimi aldırılır.

Binanızın yönetmelik kapsamındaki özel yükümlülükleri için yetkili yangın danışmanı görüşü alınır.

Aylık iç denetim listesi

• Söndürme tüplerinin yerinde, mühürlü ve basınç göstergesinin yeşil alanda olması,
• yangın dolabı önlerinin açık, hortumların sarılı ve hasarsız olması,
• merdiven ve koridorlarda eşya bulunmaması,
• yangın kapılarının kendiliğinden kapanması ve kilitli olmaması,
• acil çıkış levhalarının ve acil aydınlatmanın çalışması,
• kazan dairesi, elektrik odası ve depolarda yanıcı madde birikmemesi.

Otopark ve depolar

Kapalı otoparklar ve bodrum depoları yangın riski yüksek alanlardır. Depolarda yanıcı sıvı ve tüp saklanmaması, otoparkta araç dışında eşya bırakılmaması kurallarını yazılı hâle getirir ve düzenli kontrol ederiz. Elektrikli araç şarj noktaları eklenmek istenirse, elektrik tesisatının kapasitesi ve güvenlik şartları yetkili elektrik mühendisince değerlendirilmelidir.

Yangın anında sakinler ne yapmalı?

1. 112'yi arayın.
2. Asansörü kullanmayın; merdivenden inin.
3. Duman varsa eğilerek ilerleyin, kapıları kapatarak yayılmayı yavaşlatın.
4. Toplanma alanına gidin ve yöneticiye ya da görevliye bilgi verin.

Bu bilgiler ortak alanlara asılır ve yılda bir sakinlere hatırlatılır.

Yangın söndürme cihazı türleri

Binalarda en çok kullanılan yangın söndürücüler kuru kimyevi tozlu (KKT), karbondioksitli (CO₂) ve köpüklü tiplerdir. Her tip farklı yangın sınıfına uygundur; yanlış cihazla müdahale yangını büyütebilir.

Cihazların üzerindeki kontrol etiketi, son kontrol tarihini ve bir sonraki kontrol tarihini gösterir. Basınç göstergesi (manometre) yeşil bölgede olmalıdır. Kullanılmış ya da basıncı düşmüş cihaz, tam dolu görünse bile işe yaramaz ve hemen dolum için gönderilir.

Yangın algılama ve acil aydınlatma

Duman dedektörleri, yangın alarm paneli ve acil aydınlatma armatürleri, yangında ilk dakikaların en önemli yardımcılarıdır. Alarm panelinde arıza ışığı yanan, dedektörleri tozlanmış ya da bataryası bitmiş bir sistem, yanlış güven duygusu yaratır. Yıllık bakımda dedektörler test edilir, akülerin durumu kontrol edilir ve paneldeki arıza kayıtları incelenir. Acil aydınlatmalar ise elektrik kesildiğinde yeterli süre yanıp yanmadıklarını görmek için elektrik kesilerek denenir. Kaçış yönünü gösteren işaretlerin görünür olması ve yanlış yönü göstermemesi de kontrol listesindedir.

Yangın merdiveni ve yangın kapıları

Yangın merdiveni, yalnız yangında değil her gün kullanılabilir durumda olmalıdır: kilitli, eşyayla daraltılmış ya da aydınlatması çalışmayan bir yangın merdiveni, kâğıt üzerinde vardır ama gerçekte yoktur. Yangın kapıları kendiliğinden kapanan ve duman sızdırmayan kapılardır; takozla açık tutulmaları dumanın merdivene dolmasına yol açar. Kapı kapatıcılarının çalışması, kapı contalarının yerinde olması ve kapıların önünün boş olması her ay kontrol edilir.

Sakinler için bilgilendirme

Her bina için basit bir yangın talimatı hazırlarız: yangını fark edince ne yapılacağı, itfaiyenin (112) aranması, asansör kullanılmaması, kaçış yolları ve toplanma noktası. Talimat bina girişine, her kat sahanlığına ve sakin paneline asılır. Hareket kısıtı olan, yaşlı ya da tek başına yaşayan sakinlerin bilgisi (kendi izinleriyle) acil durumda yardım için yönetimde tutulur. Yılda bir kez kısa bir tahliye tatbikatı ve yangın tüpü kullanım gösterimi, bu bilgilerin akılda kalmasını sağlar.

Yangın güvenliği bütçesi

Yangın güvenliği giderleri çoğu binada küçük görünür ama ihmal edildiğinde bedeli çok büyük olur. Yıllık bütçede şu kalemler bulunmalıdır: söndürme cihazlarının yıllık kontrolü ve gerektiğinde dolumu, yangın dolabı hortum ve vanalarının bakımı, algılama sistemi ve alarm panelinin bakımı, acil aydınlatma aküleri ve armatürlerinin yenilenmesi, yangın kapısı kapatıcılarının onarımı ve eksik işaretlemelerin tamamlanması. Tatbikat ve bilgilendirme ise genellikle ek maliyet gerektirmeden yapılabilir.

Eksiklerin tamamı aynı anda giderilemiyorsa, önce can güvenliğini doğrudan etkileyen işler (kaçış yolu, acil aydınlatma, alarm) yapılır; diğerleri takvime bağlanarak bütçeye yayılır.

Her kontrolün tarihi, bulguları ve giderilen eksikler yangın güvenliği dosyasında saklanır. Bu dosya, olası bir itfaiye denetiminde ya da sigorta hasar sürecinde binanın yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösteren en önemli belgedir.